กระซู่ (Sumatran Rhinoceros) เป็นสัตว์ที่มีความเป็นมาที่น่าเศร้าและเต็มไปด้วยความลึกลับ โดยถือเป็นแรดสายพันธุ์ที่เล็กที่สุดและมีลักษณะพิเศษที่สุดในโลก สำหรับประเทศไทยมีประวัติความเป็นมาดังนี้:
- ความเป็นมาและลักษณะเด่น
* แรดที่มีขน: กระซู่ต่างจากแรดชนิดอื่นตรงที่มี "ขน" ปกคลุมตามลำตัว โดยเฉพาะในวัยเด็กจะมีขนหนาแน่นเป็นพิเศษ
* มีสองนอ: ต่างจากแรดชวาที่มีนอเดียว กระซู่จะมี 2 นอ เหมือนแรดแอฟริกา (นอหน้ายาวกว่านอหลัง)
* นักปีนเขา: กระซู่ชอบอาศัยอยู่ในป่าดิบชื้นบนภูเขาสูง มักอยู่ตัวเดียว ชอบกินใบไม้และผลไม้ป่า และชอบนอนแช่ปลักโคลนมาก
- สถานะในประเทศไทย (อดีตถึงปัจจุบัน)
* อดีต: ในอดีตกระซู่กระจายพันธุ์อยู่ทั่วไปในป่าดิบชื้นของไทย ตั้งแต่ภาคเหนือจรดภาคใต้ โดยมีแหล่งสำคัญอยู่ที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา-บาลา (นราธิวาส/ยะลา) และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว (ชัยภูมิ)
* จุดเปลี่ยน: เพราะเป็นสัตว์ที่ชอบอยู่ลำพังและขยายพันธุ์ช้า ประกอบกับถูกล่าอย่างหนักเพื่อเอา "นอ" และ "เลือด" (ตามความเชื่อเรื่องยาบำรุง) ทำให้จำนวนลดลงอย่างรวดเร็ว
* การพบเห็นครั้งสุดท้าย: มีรายงานการพบล่าสุดในไทยเมื่อปี พ.ศ. 2540 ที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา-บาลา หลังจากนั้นก็ไม่มีใครพบตัวเป็นๆ อีกเลย จนเชื่อว่าได้ สูญพันธุ์ไปจากป่าไทยแล้ว
- สถานะสัตว์ป่าสงวน
กระซู่ถูกบรรจุอยู่ในบัญชี สัตว์ป่าสงวน ของไทยตามกฎหมาย เพื่อความเข้มงวดในการคุ้มครองหากมีการพบเห็นอีกครั้ง โดยปัจจุบันจัดเป็นสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (Critically Endangered) ของโลก