กวางผา (Goral) หรือที่ชาวบ้านทางภาคเหนือเรียกว่า "ม้าเทวดา" เป็นสัตว์ป่าสงวนลำดับที่ 9 ของไทย มีลักษณะคล้ายเลียงผาแต่มีขนาดเล็กกว่ามาก มีประวัติความเป็นมาและวิถีชีวิตที่น่าสนใจ
- ที่มาของชื่อ "ม้าเทวดา"
กวางผามีรูปร่างกึ่งแพะกึ่งกวาง แต่มีใบหน้ายาวและลำตัวปราดเปรียว การที่พวกมันชอบอาศัยอยู่ตาม หน้าผาสูงชันที่มีระดับความสูงตั้งแต่ 1,000 เมตรขึ้นไป และสามารถกระโดดไปมาตามชะง่อนผาที่ดูอันตรายได้อย่างคล่องแคล่วราวกับมีอิทธิฤทธิ์ ทำให้คนท้องถิ่นขนานนามพวกมันว่า "ม้าเทวดา"
- ลักษณะเด่น (ต่างจากเลียงผาอย่างไร?)
เพื่อให้เข้าใจง่าย กวางผามีลักษณะเฉพาะดังนี้:
* ขนาดตัว: เล็กกว่าเลียงผาเกือบครึ่งหนึ่ง (หนักประมาณ 20-30 กิโลกรัม)
* ขน: มีขนสีน้ำตาลเทาหนานุ่มเพื่อป้องกันความหนาวเย็นบนภูเขาสูง มีแถบสีดำลากยาวตามแนวสันหลัง
* เขา: มีเขาทั้งตัวผู้และตัวเมีย เขามีลักษณะสั้น สีดำ โค้งไปข้างหลังเล็กน้อยและมีรอยหยักเป็นวงๆ
* หาง: หางของกวางผาจะยาวและเป็นพู่มากกว่าเลียงผา
- สถานะและความสำคัญ
* สัตว์ป่าสงวน: กวางผาจัดเป็นสัตว์ป่าสงวนที่หาได้ยากมากชนิดหนึ่งของไทย
* การอนุรักษ์: ปัจจุบันมีการเพาะเลี้ยงขยายพันธุ์กวางผาในสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่า (เช่น สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าอมก๋อย) และมีการปล่อยคืนสู่ธรรมชาติในพื้นที่ที่เหมาะสมอย่างต่อเนื่อง
กวางผา
Naemorhedus griseus
✻ ✻ ✻
📜 ความเป็นมา 📜
📍 ถิ่นที่อยู่
กวางผา (Goral) มีถิ่นอาศัยหลักบนภูเขาสูงชันทางภาคเหนือของไทย และแถบเทือกเขาหิมาลัยในเอเชีย
🌿 อาหาร
กวางผาเป็นสัตว์กินพืชเป็นหลัก กินหญ้าเป็นอาหารหลัก, ยอดอ่อน, ใบไม้, พืชตระกูลถั่ว, ผลไม้, รากไม้, เปลือกไม้บางชนิด และลูกไม้เปลือกแข็งอย่างลูกก่อ รวมถึงกินดินโป่งเพื่อเสริมแร่ธาตุ
ปัจจัยคุกคาม
- การบุกรุกและทำลายป่า: การถางป่าเพื่อทำการเกษตรทำให้กวางผาเสียพื้นที่ทำกินและที่อยู่อาศัย.
- การล่าและการค้าสัตว์ป่า: กวางผาเป็นสัตว์หายาก จึงตกเป็นเป้าหมายของการล่าเพื่อซื้อขายผิดกฎหมาย.
- โรคระบาด: การปล่อยสัตว์เลี้ยง (เช่น วัวควาย) ใกล้แนวป่า อนุรักษ์เสี่ยงนำโรคจากสัตว์เลี้ยงมาสู่กวางผาได้.
- ภาวะเลือดชิด (Inbreeding): เนื่องจากกวางผาอาศัยอยู่ในพื้นที่จำกัด ทำให้เกิดการผสมพันธุ์ในสายเลือดเดียวกัน ลดความหลากหลายทางพันธุกรรม.
- การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อม: ปัญหาจากภัยธรรมชาติ เช่น ไฟป่า ก็ส่งผลกระทบต่อการฟื้นฟูถิ่นที่อยู่อาศัยและแหล่งอาหาร.
- การล่าและการค้าสัตว์ป่า: กวางผาเป็นสัตว์หายาก จึงตกเป็นเป้าหมายของการล่าเพื่อซื้อขายผิดกฎหมาย.
- โรคระบาด: การปล่อยสัตว์เลี้ยง (เช่น วัวควาย) ใกล้แนวป่า อนุรักษ์เสี่ยงนำโรคจากสัตว์เลี้ยงมาสู่กวางผาได้.
- ภาวะเลือดชิด (Inbreeding): เนื่องจากกวางผาอาศัยอยู่ในพื้นที่จำกัด ทำให้เกิดการผสมพันธุ์ในสายเลือดเดียวกัน ลดความหลากหลายทางพันธุกรรม.
- การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อม: ปัญหาจากภัยธรรมชาติ เช่น ไฟป่า ก็ส่งผลกระทบต่อการฟื้นฟูถิ่นที่อยู่อาศัยและแหล่งอาหาร.
กฎหมายและบทลงโทษ
กวางผาเป็น สัตว์ป่าสงวน ตาม พ.ร.บ. สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 การล่า ทำค้า ครอบครอง หรือนำเข้าส่งออกโดยไม่ได้รับอนุญาตมีโทษหนักตามกฎหมาย โดยมีโทษจำคุกตั้งแต่ 3-15 ปี ปรับ 300,000-1,500,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ สำหรับความผิดเกี่ยวกับ สัตว์ป่าสงวน และโทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี ปรับไม่เกิน 1,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ สำหรับความผิดเกี่ยวกับ สัตว์ป่าคุ้มครอง ซึ่งรวมถึงกวางผาด้วย การกระทำผิดจะถูกลงโทษตามฐานความผิดนั้นๆ ตามกฎหมายคุ้มครองสัตว์ป่า
คลังภาพกวางผา
