กูปรี (โคไพร)

กูปรี (Kouprey) หรือที่มีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการว่า "โคไพร" เป็นสัตว์ป่าจำพวกวัวป่าที่หายากที่สุดชนิดหนึ่งของโลก และเป็นหนึ่งในสัตว์ปริศนาของประเทศไทย โดยมีความเป็นมาที่น่าสนใจดังนี้:
- การค้นพบที่สั่นสะเทือนวงการสัตว์โลก
กูปรีถูกค้นพบและรู้จักโดยนักวิทยาศาสตร์ชาวตะวันตกครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2480 (ค.ศ. 1937) โดยนักสัตววิทยาชาวฝรั่งเศสชื่อ อาแชล อูร์แบง (Achille Urbain) ซึ่งเขาได้พบลูกกูปรีที่ถูกจับมาเลี้ยงไว้ในสวนสัตว์ที่กรุงปารีส และพบว่ามันมีลักษณะต่างจากวัวป่าชนิดอื่นๆ ที่เคยรู้จักมาทั้งหมด จึงตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Bos sauveli
- ลักษณะเด่น
* เขาที่สวยงาม: ตัวผู้จะมีเขาโค้งกว้างและปลายเขาจะ "แตกเป็นพู่" (Frayed horns) ซึ่งเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ไม่มีในวัวป่าชนิดอื่น
* พับเหนียง: มีเหนียงคอห้อยยาวลงมาเกือบถึงพื้น (โดยเฉพาะตัวผู้ที่โตเต็มวัย)
* ถุงเท้าขาว: ขาทั้ง 4 ข้างมีสีขาวคล้ายใส่ถุงเท้า (คล้ายกระทิงและวัวแดง)
* สีผิว: ตัวผู้มีสีเทาเข้มจนเกือบดำ ส่วนตัวเมียจะมีสีเทาอ่อน
- สถานะปัจจุบัน
* อาจสูญพันธุ์ไปจากโลกแล้ว: ไม่มีใครพบนกูปรีตัวเป็นๆ ในธรรมชาติมานานกว่า 30-40 ปีแล้ว ครั้งสุดท้ายที่มีการบันทึกภาพกูปรีได้คือในปี พ.ศ. 2526 (ค.ศ. 1983) ในกัมพูชา
* ความพยายามค้นหา: แม้ปัจจุบัน (ค.ศ. 2026) จะมีการใช้เทคโนโลยีกล้องดักถ่าย (Camera Trap) และการตรวจ DNA จากดินหรือน้ำในป่าลึก (eDNA) ในพื้นที่รอยต่อ 3 ประเทศ แต่ก็ยังไม่มีรายงานการพบกูปรีที่ยืนยันได้เลย
- ทำไมถึงหายไป?
* ภัยสงคราม: พื้นที่อาศัยหลักของกูปรีอยู่ในกัมพูชา ซึ่งผ่านสงครามกลางเมืองมาอย่างยาวนาน ทำให้มีการใช้กับระเบิดและการล่าสัตว์ด้วยอาวุธสงคราม