นกแต้วแร้วท้องดำ (Gurney's Pitta) เป็นนกที่มีความสวยงามจนได้รับการขนานนามว่า "อัญมณีแห่งป่าดิบ" และมีประวัติการค้นพบที่เปรียบเสมือนรถไฟเหาะตีลังกา จากการที่เคยเชื่อว่าสูญพันธุ์ไปแล้วแต่กลับมาปรากฏตัวอีกครั้ง
- การค้นพบและการหายสาบสูญ
* การพบครั้งแรก: ถูกพบครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2418 (ค.ศ. 1875) บริเวณรอยต่อไทย-เมียนมา โดยตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่ จอห์น เฮนรี เกอร์นีย์ นักปักษีวิทยาชาวอังกฤษ
* การหายสาบสูญ: หลังจากปี พ.ศ. 2458 เป็นต้นมา ไม่มีรายงานการพบนกชนิดนี้อีกเลยนานกว่า 50 ปี จนทั่วโลกเชื่อว่ามัน "สูญพันธุ์ไปจากโลกแล้ว"
- . ลักษณะเด่น
* เพศผู้: มีความสวยงามมาก หัวสีดำแต่มี "กระหม่อมสีฟ้าสดใส" คอสีเหลือง ท้องสีเหลืองมีขีดดำ และมี "แต้มสีดำขนาดใหญ่ที่กลางท้อง" ซึ่งเป็นที่มาของชื่อ
* เพศเมีย: สีสันจะหม่นกว่า กระหม่อมสีน้ำตาลเหลือง ไม่มีแต้มดำที่กลางท้องชัดเจนเท่าตัวผู้
* เสียงร้อง: ร้องดัง "ปิ้ว ปิ้ว" เป็นระยะ
- สถานะปัจจุบัน
* สัตว์ป่าสงวน: เป็นสัตว์ป่าสงวนของไทยตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า
* สถานะวิกฤต: ปัจจุบัน (ค.ศ. 2026) นกแต้วแร้วท้องดำในประเทศไทย แทบจะไม่เหลืออยู่ในธรรมชาติแล้ว หรืออาจจะสูญพันธุ์ไปจากป่าไทยอีกครั้ง เนื่องจากไม่พบตัวเป็นๆ ในเขานอจู้จี้มานานหลายปี
* ความหวัง: ปัจจุบันยังคงมีประชากรเหลืออยู่ในประเทศเมียนมา แต่ก็เผชิญภัยคุกคามจากการตัดไม้ทำลายป่าเช่นกัน