วาฬโอมูระ (Omura's Whale) เป็นสัตว์ป่าสงวนลำดับที่ 17 ของไทย ซึ่งมีความโดดเด่นในฐานะ "วาฬที่โลกลืม" เพราะนักวิทยาศาสตร์เพิ่งจะแยกพวกมันออกจากวาฬชนิดอื่นได้ไม่นานมานี้เอง โดยมีความเป็นมาที่น่าสนใจ
- ปริศนาที่ถูกไขกระจ่าง (พ.ศ. 2546)
เป็นเวลานานมากที่วาฬโอมูระถูกเข้าใจผิดว่าเป็น "วาฬบรูด้าขนาดเล็ก" เพราะมีรูปร่างหน้าตาคล้ายกันมาก จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2546 (ค.ศ. 2003) นักวิทยาศาสตร์ชาวญี่ปุ่น 3 คน นำโดย ฮิเดโอะ โอมูระ (Hideo Omura) ได้ทำการตรวจพิสูจน์ DNA และลักษณะทางกายภาพอย่างละเอียด จนยืนยันได้ว่ามันคือ วาฬชนิดใหม่ของโลก และได้ตั้งชื่อว่าวาฬโอมูระเพื่อเป็นเกียรติแก่เขา
- ลักษณะเด่น (วิธีแยกออกจากวาฬบรูด้า)
วาฬโอมูระมีจุดสังเกตที่ต่างจากวาฬบรูด้า (คู่แฝดของมัน)
* สันบนหัว: วาฬโอมูระมี "สันเดียว" ตรงกลางหัวชัดเจน (ขณะที่วาฬบรูด้ามี 3 สัน)
* สีหน้าไม่เท่ากัน นี่คือเอกลักษณ์ที่พิเศษที่สุด คือสีที่กรามและใบหน้าฝั่งซ้ายกับขวาจะมีสีไม่เหมือนกัน โดยฝั่งขวาจะมีสีจางกว่าฝั่งซ้าย
* ขนาด: ตัวเล็กกว่าวาฬบรูด้าเล็กน้อย ความยาวประมาณ 10-11 เมตร และลำตัวมีลักษณะเพรียวบางกว่า
- สถานการณ์ปัจจุบัน
ปัจจุบัน (ค.ศ. 2026) วาฬโอมูระยังคงเป็นสัตว์ที่หาตัวยาก
วาฬโอมูระ
Balaenoptera omurai
✻ ✻ ✻
📜 ความเป็นมา 📜
📍 ถิ่นที่อยู่
วาฬโอมูระ (Omura's whale) เป็นวาฬขนาดเล็กที่หายาก อาศัยอยู่ในทะเลเขตร้อนและอบอุ่นทั่วโลก พบได้ในมหาสมุทรแปซิฟิกและอินเดีย (ยกเว้นแปซิฟิกกลาง-ตะวันออก) โดยมีรายงานการพบในไทยทั้งฝั่งอันดามัน (สุรินทร์, ภูเก็ต, พังงา) และอ่าวไทยตอนใต้
🌿 อาหาร
วาฬโอมูระกิน ปลาขนาดเล็ก และ เคย (krill) เป็นอาหารหลัก
ปัจจัยคุกคาม
- การพันติดเครื่องมือประมง (Entanglement): วาฬโอมูระอาจเข้าไปติดอยู่ในอวนจับปลาหรือสายเบ็ดโดยไม่ได้ตั้งใจ ทำให้บาดเจ็บสาหัสหรือเสียชีวิตได้.
- การชนกับเรือ (Ship Strikes): เนื่องจากวาฬชนิดนี้อาศัยอยู่ใกล้ฝั่ง จึงมีความเสี่ยงสูงที่จะถูกเรือยนต์ขนาดใหญ่ชน ทำให้เกิดการบาดเจ็บหรือเสียชีวิต.
- มลภาวะทางเสียง (Noise Pollution): เสียงดังจากเรือเดินทะเลและการสำรวจใต้น้ำรบกวนการสื่อสารและการหาอาหารของวาฬ.
- การสูญเสียและเสื่อมโทรมของถิ่นที่อยู่ (Habitat Loss/Degradation): การพัฒนาชายฝั่งและกิจกรรมของมนุษย์ส่งผลกระทบต่อพื้นที่หากินของพวกมัน.
- ขยะทะเล (Marine Debris): ขยะพลาสติกและอื่นๆ ในทะเลเป็นภัยคุกคามต่อวาฬโอมูระและสัตว์ทะเลอื่นๆ.
- การชนกับเรือ (Ship Strikes): เนื่องจากวาฬชนิดนี้อาศัยอยู่ใกล้ฝั่ง จึงมีความเสี่ยงสูงที่จะถูกเรือยนต์ขนาดใหญ่ชน ทำให้เกิดการบาดเจ็บหรือเสียชีวิต.
- มลภาวะทางเสียง (Noise Pollution): เสียงดังจากเรือเดินทะเลและการสำรวจใต้น้ำรบกวนการสื่อสารและการหาอาหารของวาฬ.
- การสูญเสียและเสื่อมโทรมของถิ่นที่อยู่ (Habitat Loss/Degradation): การพัฒนาชายฝั่งและกิจกรรมของมนุษย์ส่งผลกระทบต่อพื้นที่หากินของพวกมัน.
- ขยะทะเล (Marine Debris): ขยะพลาสติกและอื่นๆ ในทะเลเป็นภัยคุกคามต่อวาฬโอมูระและสัตว์ทะเลอื่นๆ.
กฎหมายและบทลงโทษ
วาฬโอมูระ (Omura's whale) เป็น สัตว์ป่าสงวน ในประเทศไทยภายใต้ พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 ซึ่งมีบทลงโทษสำหรับผู้ที่ล่า ครอบครอง หรือค้าอย่างรุนแรง คือ จำคุก 3-15 ปี และปรับ 300,000 - 1,500,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ตามมาตรา 59 ของ พ.ร.บ.
คลังภาพวาฬโอมูระ
