นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร

นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร (White-eyed River-Martin) มีประวัติความเป็นมาที่น่าสนใจและเต็มไปด้วยปริศนา โดยมีรายละเอียดดังนี้:
- การค้นพบที่ไม่ได้ตั้งใจ (พ.ศ. 2511)
นกชนิดนี้ถูกพบครั้งแรกเมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2511 โดยคุณกิตติ ทองลงยา นักสัตววิทยาจากสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ณ บึงบอระเพ็ด จังหวัดนครสวรรค์ ในตอนนั้นคุณกิตติไม่ได้พบในป่าโดยตรง แต่พบปะปนอยู่กับฝูงนกนางแอ่นที่ชาวบ้านดักจับมาด้วยตาข่ายเพื่อขายเป็นอาหาร
- การพิสูจน์สายพันธุ์ใหม่ของโลก
เมื่อนำนกมาตรวจสอบ พบว่ามีลักษณะแปลกประหลาดกว่านกนางแอ่นทั่วไป จึงมีการส่งตัวอย่างไปให้สถาบันสมิทโซเนียนและบริทิชมิวเซียมช่วยวิเคราะห์ ผลปรากฏว่าเป็น นกชนิดใหม่ของโลก ที่อยู่ในสกุลเดียวกับ "นกนางแอ่นเทียมคองโก" ในแอฟริกา ซึ่งอยู่ห่างออกไปกว่า 10,000 กิโลเมตร ถือเป็นการค้นพบทางปักษีวิทยาที่สำคัญมาก
- ลักษณะเด่นที่เป็นเอกลักษณ์
* ตาพอง: มีวงสีขาวหนารอบดวงตา ทำให้ดูเหมือนตาโปนโต
* นหางพิเศษ: นกตัวเต็มวัยจะมีขนคู่กลางของหางยื่นยาวออกมาเป็นเส้นเรียวแหลม 2 เส้น
* สีสัน: ขนลำตัวมีสีดำเหลือบเขียวแกมฟ้า และมีแถบสีขาวที่โคนหาง
- ปริศนาการสูญพันธุ์
หลังจากการค้นพบครั้งแรก มีรายงานการพบเห็นนกชนิดนี้ในธรรมชาติเพียงไม่กี่ครั้ง โดยครั้งสุดท้ายที่ยืนยันได้คือในปี พ.ศ. 2523 หลังจากนั้นเป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน (ค.ศ. 2026) ยังไม่มีใครพบนกชนิดนี้อีกเลย
* สาเหตุที่หายไป: คาดว่าเกิดจากการถูกจับไปพร้อมนกชนิดอื่น และการทำลายถิ่นที่อยู่อาศัยในบึงบอระเพ็ด เช่น การทำประมงและการเปลี่ยนหนองบึงเป็นนาข้าว
* สถานะปัจจุบัน: ถูกจัดเป็น สัตว์ป่าสงวน ของไทย และจัดอยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (Critically Endangered) ซึ่งนักวิทยาศาสตร์บางส่วนเชื่อว่าอาจสูญพันธุ์ไปจากโลกแล้ว